Audyty kliniczne

Audyt równa się jakość leczenia i bezpieczeństwo pacjenta. Jest przeglądem i oceną naszych procedur w opiece nad pacjentem dializowanym. Jego główny cel to poprawa i zapewnienie zgodności z obowiązującymi standardami leczenia i postępowania. Poznaj odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania na temat audytów przeprowadzanych w DaVita Polska.

Komentarz Gabrieli Magrian-Greener, Dyrektor ds. Pielęgniarstwa:

„Audyty są procesami, które się sprawdzają i które funkcjonują w DaVita na całym świecie od wielu lat. Plan audytów w naszych ośrodkach wynika z planu audytów przygotowanego na poziomie międzynarodowym. Za każdym razem, będąc z wizytą w ośrodku, zaznaczamy, że nie oceniamy ludzi, tylko oceniamy procesy, które funkcjonują w stacji dializ. Dlaczego zwracamy uwagę nawet na drobne rzeczy w procesie leczenia naszych pacjentów? Odpowiedź jest prosta – bezpieczeństwo naszych pacjentów jest naszym priorytetem. Te drobnostki naprawdę mają znaczenie. Czy jest mała, czy jest duża, bo kiedy opiekujesz się pacjentem, każda rzecz robiona dla niego ma wagę. To, co wyróżnia DaVita, to trzymanie się polityk i procedur. Cały czas zależy nam na tym, żeby dbać o bezpieczeństwo każdego pacjenta i członka zespołu. Dlatego chcemy, żeby nasza praca była na najwyższym poziomie”.

Najczęściej zadawane pytania

1. Jakie mamy audyty?

W DaVita przeprowadzamy w ciągu roku trzy rodzaje audytów: audyty wewnętrzne (Internal), audyty zewnętrzne walidacyjne (External) oraz Risk Assessment (RA), czyli roczną ocenę ryzyka.

Audyty wewnętrzne dotyczą ustalonych aspektów działania klinicznego. Harmonogram audytów wewnętrznych obejmuje 11 audytów – niektóre wykonujemy co miesiąc, niektóre co trzy miesiące, inne co pół roku. Przeprowadzane są najczęściej przez Pielęgniarkę Oddziałową. Chcielibyśmy zaangażować w ten proces również inne osoby w ośrodku, bo audyt może być przeprowadzony przez każdego pracownika, który będzie do tego odpowiednio przygotowany.

Harmonogram audytów klinicznych na 2026

Szkolenie o audytach wykonywanych w stacjach dializ

Audyt zewnętrzny walidacyjny polega na tym, że do wybranego ośrodka przyjeżdża Regionalny Specjalista ds. Klinicznych i przeprowadza taki sam audyt, wedle tej samej checklisty, jak przeprowadzany jest każdy inny audyt wewnętrzny.

Cały proces oceny polega na tym, że w tym samym czasie (jednocześnie) wykonuje się audyt wewnętrzny i zewnętrzny, i porównuje się ze sobą wyniki (inaczej mówiąc: waliduje proces oceny). Wyniki audytu walidacyjnego nie mogą różnić się o więcej niż 10 procent.

2. Po co nam w ogóle audyty? Czemu służą audyty wewnętrzne/kliniczne w DaVita? Dlaczego audyty są ważnym elementem systemu jakości DaVita?

W DaVita działamy profesjonalnie, czyli z należytą starannością, uważnością i przestrzegając procedur. Dzięki regularnym audytom sprawdzamy poprawność naszych procedur i je usprawniamy. Poprawiamy w ten sposób bezpieczeństwo pacjenta i personelu medycznego.

Nikt nie jest doskonały, procedury w DaVita ciągle się zmieniają, bo zmienia się wiedza medyczna. Dlatego audyty służą nam wszystkim, żebyśmy leczyli pacjentów na podstawie autorskiego systemu jakości DaVita, tj. zgodnie z najnowszą wiedzą medyczną i opracowanymi procedurami.

3. Skąd wynika liczba audytów wewnętrznych, które należy przeprowadzić w każdym ośrodku DaVita?

Podstawą naszej opieki nad pacjentem dializowanym jest bezpieczeństwo pacjenta, ale także bezpieczeństwo i higiena pracy. Leczymy pacjentów zgodnie z naszymi procedurami i pracujemy w oparciu o nie, i dla bezpieczeństwa nas wszystkich regularnie weryfikujemy działanie procedur.

Te 11 audytów wewnętrznych kompleksowo obejmuje działania kliniczne, które są niezbędne do tego, by proces leczenia pacjenta w naszych ośrodkach przebiegał optymalnie. System audytowania wygląda dokładnie tak samo w każdym kraju, w którym DaVita ma swoje kliniki. Rodzaj i liczba audytów są zatem takie same dla wszystkich ośrodków DaVita na całym świecie – we wszystkich 14 krajach.

W każdym miesiącu przeprowadzamy minimum dwa audyty, maksymalnie pięć. Jedne są krótsze, inne dłuższe. Najdłużej trwa audyt kontroli zakażeń – tak ważny aspekt opieki nad pacjentem. Audyt higieny rąk odbywa się co miesiąc, gdyż przypominania o tym, że to ręce są wektorem zakażenia, nigdy nie jest za wiele.

Czyste ręce personelu medycznego to nadal podstawowy i bardzo skuteczny sposób ograniczania transmisji zakażeń. Jest to tak ważna kwestia, że dla przykładu – w Australii powołano Towarzystwo ds. Higieny Rąk (Hand Hygiene Australia, HHA).

Pamiętajmy, że w DNA DaVita wpisane jest bezpieczeństwo pacjenta i jakość procesu leczenia, dlatego audyty pomagają nam wszystkim sprawnie i uważnie opiekować się pacjentem.

Harmonogramy audytów klinicznych na 2026

4. Z czego składa się pełna ocena ośrodka – Risk Assessment, która odbywa się raz w roku?

Pełna ocena ośrodka (Risk Assessment) polega na kompleksowej ocenie stacji dializ pod kątem wystąpienia ryzyka w kilku sekcjach, w tym niezmiernie ważnych trzech obszarach klinicznych: ryzyko infekcji, obszar kliniczny zabiegu i przechowywanie leków.

5. Dlaczego sprawdzamy tak dużą liczbę kryteriów podczas audytu?

Odpowiedź jest prosta – najważniejsze jest bezpieczeństwo pacjenta i zapewniamy je naszym pacjentom dzięki leczeniu zgodnie z autorskim systemem jakości DaVita, tj. zgodnie z procedurami. W DaVita działamy profesjonalnie, czyli z należytą starannością, uważnością i właśnie przestrzegając procedur. Wszystkie drobiazgi mają znaczenie, jeżeli chodzi o dobrą jakościowo opiekę nad naszymi pacjentami.

Niektóre audyty mają bardzo mało kryteriów, bo przykładowo audyt higieny rąk zawiera tylko pięć kryteriów oceny, czy audyt ŚOI to zestaw bardzo prostych czynności. Jeśli wykonywane są w odpowiedniej kolejności, to audyt jest formalnością.

Najdłuższy z całej puli 11 audytów wewnętrznych jest audyt kontroli zakażeń – składa się z 19 sekcji. Dlaczego jest tak obszerny? Dlatego, że precyzyjne przestrzeganie procedur w obszarze kontroli zakażeń jest niezwykle istotnym aspektem pracy i opieki nad pacjentem dializowanym. Im mniej mamy możliwości zakażeń, tym mniej możliwości wystąpienia powikłań u pacjenta czy konieczności jego hospitalizacji.

Najczęściej wykonywany audyt, bo co miesiąc, dotyczy higieny rąk. Można by spytać, po co co miesiąc robimy jedno i to samo. Ten audyt z miesiąca na miesiąc nie jest jednak dokładnie taki sam. W danym dniu, kiedy audyt jest przeprowadzany, może brać w nim udział inny członek zespołu niż miesiąc temu, audyt może być o innej godzinie pracy. Może też być tak, że w danym miesiącu do zespołu ośrodka dołącza nowy członek personelu medycznego i też jest niezmiernie ważne, by wziął udział w takim audycie, by zobaczył, dlaczego higiena rąk jest tak kluczowa.

6. Czym różni się roczna ocena ryzyka w ośrodku od audytu?

Po pierwsze, roczna ocena ryzyka obejmuje kompleksowo każdy aspekt pracy stacji dializ. W przypadku poszczególnych audytów dotykają one wybiórczo wskazanych zagadnień, np. higieny rąk, opieki nad przetoką czy cewnikiem dializacyjnym.

Jednak zasadniczą różnicę stanowi osoba dokonująca rocznej oceny ryzyka. O ile audyty zewnętrzne walidacyjne przeprowadza Regionalny Specjalista ds. Klinicznych opiekujący się na co dzień danym ośrodkiem, to Risk Assessment przeprowadzany jest przez Regionalnego Specjalistę ds. Klinicznych z innego rejonu lub Dyrektora ds. Pielęgniarstwa. Zależy nam na tym, aby osoba z zewnątrz raz w roku „świeżym spojrzeniem” oceniła wszystkie procesy, które funkcjonują w stacji dializ.

7. Czy ocena wewnętrzna i zewnętrzna podczas walidacji mogą się różnić?

Walidacja powinna być przeprowadzana jako proces równoległy, przy czym osoba odpowiedzialna za audyt wewnętrzny powinna przeprowadzać audyt niezależny w tym samym czasie, co audyt walidacyjny. Odchylenie od audytu wewnętrznego do audytu zewnętrznego walidacyjnego nie powinno być większe niż 10 proc. Jeżeli odchylenie jest większe niż 10 proc., członkowie zespołu muszą zbadać wyniki, aby zrozumieć, jak doszło do odchylenia. A więc tak, ocena wewnętrzna i zewnętrzna podczas walidacji mogą się różnić. Te same procesy oceniane są przez dwie różne osoby, które w odmienny sposób mogą interpretować aktualnie stosowane praktyki. Walidacja daje więc możliwość doprecyzowania kryteriów oceny, tak aby każda stacja dializ dokonywała tej oceny w sposób rzeczywisty i dokładny.

8. Kto bierze udział w audytach w DaVita?

Audyt jest naturalnym krokiem w wielu organizacjach, by działać zgodnie z procedurami i być w trybie ciągłego udoskonalania (continuous improvement).

Audytowi podlegają wszyscy pracownicy. To nie jest ocena Pielęgniarki Oddziałowej, to monitorowanie, jak działają procedury w DaVita, czy wszyscy członkowie zespołu je znają i umieją zastosować w codziennej opiece nad naszymi pacjentami.

W trakcie audytu najważniejsze jest sprawdzenie naszego codziennego funkcjonowania, a nie ocenianie członków zespołu DaVita. Audyt ma służyć poprawie procedur i procesów, nie jest nakierowany na ocenę personalną członków zespołu w danym ośrodku.

Chcemy mocno podkreślić, że celem audytu jest właśnie usprawnianie, poprawianie, zmienianie tego, co być może nie do końca działa poprawnie, tj. niezgodnie z procedurami. Nie szukamy winnych, tylko wspólnie patrzymy, jak realizować zalecenia, by nasi pacjenci odczuwali większy komfort życia.

9. Czy można przesunąć audyt?

Tak, audyt można przesunąć, bo zdarzają się wyjątkowe, nadzwyczajne sytuacje. Przykładem może być brak prądu w ośrodku czy poważniejsza kwestia, jak wrześniowa powódź w południowo-zachodniej Polsce, która może wpłynąć na harmonogram przeprowadzania audytów w wybranych ośrodkach.

10. Dlaczego roczna ocena ryzyka obejmuje trzy obszary: ryzyko infekcji, obszar kliniczny zabiegu i przechowywanie leków?

Roczna Ocena ryzyka to termin używany do opisania całego procesu lub metody, w przypadku których występują zagrożenia, a czynniki ryzyka, które mogą potencjalnie wyrządzić szkodę, zostały pogrupowane w 6 oddzielnych sekcji. W Polsce dokonujemy oceny 5 z nich, ale tylko 3 dotyczą bezpośrednio praktyki klinicznej i te podlegają ocenie Regionalnych Specjalistów ds. Klinicznych. Pozostałe 2 obszary weryfikowane są przez Biomed i Regionalnych Dyrektorów Operacyjnych.

11. Jak dobrze przygotować się do rocznej oceny ryzyka?

Nie trzeba robić nic specjalnego, by przygotować się do Risk Assessment. Wystarczy po prostu wykonywać codzienne czynności zgodnie z procedurami, jakie obowiązują w DaVita. Procedury służą każdemu z nas, członkom personelu medycznego, jak i pacjentom, by proces leczenia przebiegał jak najbardziej płynnie i zgodnie z najnowszą wiedzą medyczną.

Warto w tym miejscu dodać, jak istotne jest, by na bieżąco zapoznawać się z naszymi procedurami czy z aktualizacją procedur. To jest niezwykle ważne, by każdy z nas był na bieżąco z politykami i procedurami.

Co można jeszcze zrobić? Przed terminem rocznej oceny ryzyka warto przejrzeć raport z poprzedniego procesu Risk Assessment i sprawdzić, jak wypadła ocena, czy wskazane zostały jakiekolwiek działania naprawcze, w jakim punkcie jesteśmy.

12. Jakie korzyści płyną ze wspólnego omówienia wyników oceny ryzyka ośrodka?

Najważniejszą korzyścią jest wspólna nauka, która płynie z tego, by wspólnie zauważyć ewentualne niedociągnięcia w opiece nad pacjentem i je poprawić. Wspólna obserwacja i podzielenie się wnioskami są bezcenne. Jeżeli coś jest niejasne, można zadawać dodatkowe pytania z prośbą o wyjaśnienie. Z błędów i niedociągnięć wszyscy czerpiemy lekcje i dzięki temu usprawniamy nasze procedury.

Po rocznej ocenie Risk Assessment przeprowadzamy tzw. działania naprawcze. To lista zmian, które liderzy w ośrodku mogą omówić z Regionalnym Specjalistą ds. Klinicznych i z Regionalnym Dyrektorem Operacyjnym oraz zaplanować ich realizację, np. dodatkowe szkolenie lub doposażenie ośrodka.

Wspólne omówienie wniosków z oceny rocznej daje po pierwsze, świadomość tego, co można poprawić, a po drugie, poczucie spokoju, że usprawnienia możemy czynić zespołowo. Dlatego w procesie oceny ryzyka tak ważne są dobra współpraca i wymiana informacji, bo bez tego nie będzie żadnej poprawy.

13. Dlaczego w procesie oceny ryzyka tak ważne są dobra współpraca i wymiana informacji?

Dobra współpraca i wymiana informacji potrzebują jednego wspólnego mianownika – otwartości. Otwartości na ulepszenia, gotowości na usprawnienia i zmiany. Audyty i Risk Assessment są procesem i służą poprawie działania całej naszej organizacji.

Audyt nie jest kontrolą. Audyt prowadzony jest na podstawie planu, by monitorować i usprawniać procesy, kontrola natomiast często bywa przeprowadzana na zlecenie, by wskazać winnych.

To wszystko, co robimy, nie ma na celu oceny człowieka, tylko sprawdzenie zgodności tego, co robimy, z procedurami i przepisami wewnętrznymi DaVita.

14. Dlaczego niektóre audyty przeprowadzamy co miesiąc, inne co 3, a kolejne co 6 miesięcy?

Częstotliwość audytów jest uzależniona od częstotliwości wykonywania czynności w danym obszarze.

15. W jaki sposób mogę wnieść swoje sugestie w obszarze prowadzenia audytów?

Każdy z członków zespołu może zgłosić swoje pomysły np. podczas codziennych spotkań Huddle.

Jeśli widzicie, że jakąś procedurę można usprawnić lub coś zrobić inaczej, dajcie znać swojemu przełożonemu, Regionalnemu Specjaliście ds. Klinicznych, Dyrektorowi ds. Pielęgniarstwa lub Dyrektorowi Medycznemu.

16. Dlaczego audyty i ocena Risk Assessment służą wszystkim uczestnikom weryfikowanych procesów? / Dlaczego obserwacje czynione w trakcie oceny ryzyka w ośrodkach i z audytów są tak kluczowe?

Wnioski poaudytowe pomagają opiekować się naszymi pacjentami najlepiej, jak to jest tylko możliwe, ale pomagają też nam, członkom zespołów medycznych, pracować bezpiecznie i zgodnie z procedurami, które mają za zadanie nas chronić.

17. W jaki sposób roczna ocena ryzyka i spotkania audytowe wpływają na wysoki poziom bezpieczeństwa naszych pacjentów?

To wszystko wpływa na świadomość członków zespołu zaangażowanych w proces, że bezpieczeństwo pacjenta jest naszym nadrzędnym celem.