Czy czeka nas kolejny rekordowy sezon grypowy? Zaszczepmy siebie i pacjentów!

Ponad dwa miliony chorych, przepełnione przychodnie i szpitale, poważne powikłania i tysiąc zgonów – tak wyglądał sezon grypowy 2024/25 w Polsce. Przed nami kolejny sezon, w którym wirus grypy będzie szerzył się dynamicznie, a my – jako lekarze i pielęgniarki – mamy szczególną odpowiedzialność, aby chronić siebie i naszych pacjentów. Koniecznie przeczytaj>>>

Skala problemu

Sezon grypowy w naszym klimacie trwa od października do kwietnia, ze szczytem zachorowań w zimowych miesiącach. W ubiegłym roku 25 000 osób trafiło do szpitali, a wielu pacjentów chorowało ciężko, z niewydolnością oddechową przypominającą obrazy z początków pandemii COVID-19. Według Głównego Inspektora Sanitarnego w sezonie 2024/25 przeciw grypie zaszczepiło się zaledwie 5 proc. Polaków.

Grypa wciąż bywa bagatelizowana – postrzegana jako „cięższe przeziębienie”. Tymczasem może prowadzić do ostrej niewydolności oddechowej, zapalenia płuc, niewydolności mięśnia sercowego, a nawet zgonu. Najbardziej narażeni są seniorzy oraz osoby przewlekle chore – czyli znaczna część pacjentów stacji dializ. Dane amerykańskiego Centrum Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) pokazują, że 70–85 % zgonów i ponad połowa hospitalizacji związanych z grypą dotyczy osób ≥ 65 lat.

Dowody kliniczne i skuteczność szczepień

Szczepionki przeciw grypie są najskuteczniejszym narzędziem, jakim dysponujemy:

• Metaanalizy wskazują, że szczepienia redukują ryzyko hospitalizacji o ok. 29 proc. i zgonów o ok. 18 proc. W starszych badaniach efekt był zawyżany przez tzw. healthy vaccinee effect, ale korzyść pozostaje istotna klinicznie.
• W populacji dializowanych, mimo słabszej odpowiedzi immunologicznej, obserwacje wykazały redukcję hospitalizacji i zgonów u osób zaszczepionych. W badaniach odnotowano także korzyść ze stosowania szczepionek wysokodawkowych.
• Szczepienie przeciw grypie zmniejsza także ryzyko poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych (zawał, udar) o 30–45 proc.

Rekomendacje międzynarodowe

WHO, CDC i Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) zalecają coroczne szczepienia:

• wszystkich osób ≥ 65 r.ż.,
• pacjentów przewlekle chorych (m.in. dializowanych),
• pracowników ochrony zdrowia i opiekunów, aby zmniejszyć ryzyko transmisji na pacjentów wysokiego ryzyka.

 Nasza rola

Jako grupa medyczna mamy szczególną odpowiedzialność:

• dla siebie – chronimy własne zdrowie i zdolność do pracy,
• dla pacjentów – redukujemy ryzyko transmisji i powikłań,
• dla systemu ochrony zdrowia – łagodzimy presję na oddziały ratunkowe i szpitale.

Zaszczepmy się i zachęcajmy naszych pacjentów. Edukujmy ich, dlaczego grypa to nie „przeziębienie” i jak coroczne szczepienie realnie zmniejsza ryzyko hospitalizacji, zgonu i powikłań sercowo-naczyniowych

Podsumowanie

Liczby są nie tylko statystyką — to nasi pacjenci. Szczepienia przeciw grypie, mimo że nie redukują ogólnej śmiertelności w tak spektakularnym stopniu, jak dawniej sądzono, pozostają udowodnioną i skuteczną interwencją ograniczającą liczbę hospitalizacji, poważnych powikłań sercowo-naczyniowych oraz zgonów związanych z infekcjami — i to stanowi ich najważniejszy, klinicznie potwierdzony argument.

Źródła

1. CDC. Flu & People 65 Years and Older. Centers for Disease Control and Prevention.
2. Demicheli V, et al. Vaccines for preventing influenza in the elderly. Cochrane Database Syst Rev. 2018.
3. Wang L, et al. Effectiveness of influenza vaccination in older adults: a systematic review and meta-analysis. BMC Med. 2023;21:232.
4. McGrath LJ, et al. Influenza vaccination and hospitalizations among patients receiving dialysis. Clin J Am Soc Nephrol. 2019.
5. Modin D, et al. Influenza vaccine in patients with cardiovascular disease: systematic review and meta-analysis. Sci Rep. 2023;13:21345.
6. WHO. Vaccines against influenza WHO position paper – May 2022

Więcej informacji: Marta Serwańska-Świętek, Zastępca Dyrektora Medycznego DaVita Polska; Gabriela Magrian-Greener, Dyrektor ds. Pielęgniarstwa; Zespół Medyczny; Zespół Kliniczny

#DaVitaWay
#doskonałość usług #spójność słów i czynów #zespołowość #nieustanny rozwój #odpowiedzialność #satysfakcja #radość